![](/user_photo/_userpic.png)
- •7-AMELIY SABAQ
- •1) while ciklı.
- •1 den n ge shekemgi sanlar summasın (qosındısın) tabıw ushın hár bir adımda
- •Programma kodın bir basqıshtan qarastıramız. Bizge bizge úsh ózgeriwshi kerek. Birinshi ózgeriwshi n
- •Anıqlama. Increment operatorı operand mánisin 1-ge arttırıw ushın paydalanıladı, al Decrement operatorı operand
- •2) do while sikli.
- •Bul ciklda i ózgeriwshiniń mánisi qanday bolıwına qaramastan, cikl bir márte aylanadı. Bul
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd01x1.jpg)
7-AMELIY SABAQ
CIKL OPERATORLAR. WHILE (SHÁRTI ALDÍNNAN KELIWSHI) HÁM DO WHILE (SHÁRTI KEYNINEN KELIWSHI) OPERATORLARÍ.
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd02x1.jpg)
1) while ciklı.
Bul ciklde shárti aldınnan qoyıladı. Eger shárt ras bolsa cikl denesi orınlanadı. Keri jaǵdayda cikl toqtap, keyingi adımǵa ótedi.
while (shárt)
{
cikl denesi
}
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd03x1.jpg)
1 den n ge shekemgi sanlar summasın (qosındısın) tabıw ushın hár bir adımda gezektegi sandı qosıp barıw ushın i ózgeriwshini járiyalaymız.
#include <iostream> using namespace std; int main() {
|
int s = 0, i = 1, n; |
|
cout<<"n="; cin>>n; |
|
while (i <= n) { |
|
s += i; i++; } |
|
cout<<"s="<<s; |
} |
Nátiyjesi: |
|
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd04x1.jpg)
Programma kodın bir basqıshtan qarastıramız. Bizge bizge úsh ózgeriwshi kerek. Birinshi ózgeriwshi n sanı, ekinshi ózgeriwshi sanaw ushın qollanılatuǵın i ózgeriwshisi, úshinshi summanıń mánisin saqlaw ushın s ózgeriwshi. Cikldı baslawdan aldın summanıń mánisin nolge teńeymiz, sonda oǵan qandayda bir sandı birinshi ret qosqanımızda ózi payda boladı. i ózgeriwshiniń dáslepki mánisin 1 ge teńeymiz, óytkeni 1 den baslap summaǵa qosıp barıwımız kerek. Eger i≤n shárt orınlansa, ol jaǵdayda i di summaǵa qosamız (s+=i bul s=s+i diń qısqasha jazılıwı) hám i-diń mánisi orqalı arttıramız (i++ bul inkrement).
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd05x1.jpg)
Anıqlama. Increment operatorı operand mánisin 1-ge arttırıw ushın paydalanıladı, al Decrement operatorı operand mánisin 1-ge azaytıw ushın qollanıladı.
Sheksiz cikl.
while járdeminde sheksiz cikl payda etiw ushın shárt ańlatpaǵa bárqulla ras mánis qabıl etken logikalıq ańlatpa, ózgeriwshi yamasa ras konstanta mánisin jazıwımız múmkin.
while (1) { cout<<"Sheksiz cilkl\n"; }
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd06x1.jpg)
2) do while sikli.
do while cikli while cikline uqsas, ayırmashılıǵı cikl aqırında tekseriledi hám shárt orınlansın yamasa orınlanbasın keminde bir ret (1-cikl) cikl orınlanadı.
1 den n ge deyingi sanlar qosındısı tómendegishe jazıladı:
#include <iostream> using namespace std;
int main() { int s = 0, i = 1, n; cout<<"n="; cin>>n;
do { s += i; i++; } while (i <= n); cout<<"s="<<s; }
![](/html/88162/2422/html_tVuwc69S2u.Idnl/htmlconvd-KNkKd07x1.jpg)
Bul ciklda i ózgeriwshiniń mánisi qanday bolıwına qaramastan, cikl bir márte aylanadı. Bul cikldı sandı kiritiwde onıń durıslıǵın tekseriw hám durıs kiritilmegenge shekem kiritiwdi dawam etiw ushın paydalanıwımız múmkin. Máselen joqarıdaǵı máselemizde n sanı natural bolıwı kerek, eger natural san kiritilmese jáne kiritiwdi soraw kerek:
do { cout<<"n="; cin>>n; }while (n < 1);